Tháp Bánh Ít: Khám phá cụm tháp cổ Chăm Pa hơn 1 nghìn năm

Văn hóa Chăm Pa là một trong những nền văn hóa độc đáo và lâu đời tại Việt Nam, với lịch sử phát triển hơn 1.000 năm. Nền văn hóa này mang đậm dấu ấn của Ấn Độ giáo nhưng cũng có sự giao thoa với văn hóa bản địa, tạo nên những giá trị riêng biệt, góp phần tô điểm cho bức tranh văn hóa đa sắc màu của dân tộc Việt Nam.

Dù Vương quốc Chăm Pa đã suy tàn nhưng những giá trị và công trình kiến trúc đồ sộ vẫn được lưu giữ qua thời gian. Du khách có thể tận mắt chiêm ngưỡng những tòa tháp Chăm độc đáo tại nhiều tỉnh miền Trung Việt Nam.

Trong số đó, Tháp Bánh Ít hay Tháp Bạc là một trong những điểm đến nổi bật với lịch sử lên đến hơn 1000 năm. Đây được xem là một kiệt tác của nghệ thuật kiến trúc Chăm, được xây dựng từ gạch đất nung và đá. Tháp có sự kết hợp giữa phong cách Mỹ Sơn A1 và Bình Định tạo nên nét kiến trúc độc đáo. Công trình kiến trúc này chắc hẳn là một trong những điểm tham quan không thể bỏ qua khi đến Quy Nhơn, Bình Định.

Những nét kiến trúc Chăm Pa độc đáo phân bổ khắp miền Trung Việt Nam hẳn là điều thu hút không ít du khách đến khám phá

Trong bài viết này, cùng Vietjet khám phá tất tần tật thông tin về Tháp Bánh Ít, Bình Định nhé!

1. Tháp Bánh Ít ở đâu?

Bình Định là một trong hai trung tâm văn hóa chính trị lớn của Vương quốc Chăm Pa xưa. Vùng đất này là nơi lưu giữ ký ức về một thời Chăm Pa hùng mạnh, mang nhiều yếu tố đỉnh cao của nghệ thuật kiến trúc và điêu khắc. Tháp Bánh Ít là một điểm ấn tượng mà khách du lịch không thể bỏ qua.

Tháp Bánh Ít là một quần thể tháp tọa lạc trên ngọn đồi thuộc thôn Đại Lộc, xã Phước Hiệp, huyện Tuy Phước, tỉnh Bình Định. Cách trung tâm thành phố Quy Nhơn khoảng 20km về phía Tây Bắc, tháp Bánh Ít là một trong những di tích Chăm Pa còn được bảo tồn ở trạng thái khá nguyên vẹn tại Bình Định. Quần thể Tháp Bánh Ít được xếp hạng Di tích quốc gia đặc biệt năm 1980.

Tháp Bánh Ít nằm gần nơi nhánh sông Kôn chảy ngang qua. Đứng sừng sững trên ngọn đồi với diện mạo uy nghiêm và hùng vĩ và được bao bọc xung quanh bởi đồi núi và sắc xanh của cỏ cây, Tháp Bánh Ít được nhiều người ví von như một nơi ẩn náu bí ẩn trong truyện cổ tích. Dù cách xa hàng trăm mét, bạn vẫn có thể chiêm ngưỡng được sự đồ sộ của quần thể di tích này bằng mắt thường.

Trả lời cho câu hỏi Tháp Bánh Ít ở đâu, toà tháp cổ này thuộc địa phận Bình Định, nơi lưu giữ nhiều công trình kiến trúc Chăm Pa có lịch sử lên đến hàng nghìn năm.

2. Tổng quan về Tháp Bánh Ít

Tháp Bánh Ít từng được người Pháp đặt tên là “Tour d’Argent” (Tiếng Việt: “Tháp Bạc”). Cho tới nay, người ta cũng thường gọi nơi này là “tháp Bạc” hoặc “tháp Ít”. Trong tiếng J’rai (Gia Rai), quần thể tháp này có tên là “Yang Mtian”. Còn trong tiếng Việt, những ngôi tháp khi nhìn từ xa có hình dáng giống như chiếc bánh ít - một loại đặc sản ở Bình Định, nên được đặt được dân gian gọi tên Tháp Bánh Ít.

Về kiến trúc tổng thể, tháp Bánh Ít thực chất là một quần thể tháp Chăm gồm tổng cộng 4 tháp được xây dựng từ cuối thế kỷ XI, đầu thế kỷ XII. Trong quá trình khai quật các phế tích còn sót lại, các nhà nghiên cứu cho rằng các công trình kiến trúc tại Tháp Bánh Ít từng có nhiều nhiều hơn thế, đủ để tạo nên một trung tâm tôn giáo hoàn chỉnh.

Đến tham quan Tháp Bánh Ít Bình Định, du khách như được quay ngược thời gian, “du hành" về thời huy hoàng của Vương quốc Chăm Pa.

Cụ thể 4 tòa tháp còn sót lại tại quần thể Tháp Bánh Ít bao gồm:

Tháp Cổng (Gopura): Nằm ở vị trí ngoài cùng, cao khoảng 10m, có chức năng như cổng chính dẫn vào khu di tích. Tháp Cổng có 4 cửa hướng về 4 hướng Đông, Tây, Nam, Bắc, tượng trưng cho vũ trụ.
Tháp Bia (Posah): Nằm ở phía Nam tháp Cổng, cao khoảng 12m, là nơi thờ thần Siva - vị thần hủy diệt trong Ấn Độ giáo. Tháp Bia có 4 tầng, mỗi tầng tượng trưng cho một giai đoạn trong cuộc đời con người: sinh, lão, bệnh, tử.
Đền thờ chính (Kalan): Nằm ở vị trí trung tâm, cao khoảng 22m, là nơi thờ thần Brahma - vị thần sáng tạo trong Ấn Độ giáo. Đền thờ chính là tháp cao nhất và quan trọng nhất trong quần thể tháp Bánh Ít, với kiến trúc độc đáo và nhiều hoa văn trang trí tinh xảo.
Tháp Hỏa (Kosagrha): Nằm ở phía Tây tháp chính, cao khoảng 15m, là nơi hỏa táng vua Chăm sau khi chết. Tháp Hỏa có 3 tầng, mỗi tầng tượng trưng cho một ngọn lửa: lửa trần gian, lửa thanh tẩy và lửa thiêng.

3. Tháp Bánh Ít có gì?

3.1 Khám phá kiến trúc đậm dấu ấn Chăm

Đặc trưng của kiến trúc Chăm Pa ở khu vực Bình Định bao gồm những thành tố như cột ốp có rãnh dọc, bo diềm mái bằng đá sa thạch, vòm cửa cao vút nhọn… trên tháp. Và Tháp Bánh Ít cũng là một trong những quần thể di tích lưu giữ toàn bộ giá trị nghệ thuật đặc trưng này.

Đến tham quan Tháp Bánh Ít Bình Định, du khách như được quay ngược thời gian, “du hành" về thời huy hoàng của Vương quốc Chăm Pa. Từng dấu ấn thời gian được lưu giữ qua từng viên gạch nung, từng hoa văn tinh xảo và những mái tháp hùng vĩ, uy nghi.

Dấu ấn kiến trúc và văn hóa Chăm Pa độc đáo tại Tháp Bánh Ít Bình Định được thể hiện qua nhiều chi tiết, bao gồm:

Chất liệu: Gạch nung và đá sa thạch được ghép nối một cách tinh xảo và tỉ mỉ.
Hình dạng: Tháp có hình trụ tròn, thuôn dần lên đỉnh, chia thành nhiều tầng.
Mái tháp: Mái tháp cong vút, hình chóp nón, được trang trí bằng nhiều hoa văn tinh xảo.
Cửa tháp: Cửa tháp hình vòm, thường được trang trí bằng tượng thần hoặc hoa văn.
Hoa văn trang trí: Tháp được trang trí bằng nhiều hoa văn độc đáo, thể hiện tinh hoa nghệ thuật Chăm Pa như hoa văn hình lá, hình hoa, hình động vật,... với màu sắc rực rỡ và đường nét tinh xảo

Chất liệu gạch nung và đá sa thạch là điểm đặc trưng trong kiến trúc Chăm Pa cổ

3.2 Bức tượng Shiva uy nghi bên trong Tháp Bánh Ít

Tọa lạc tại vị trí trung tâm của quần thể tháp Bánh Ít, Tháp Chính (còn gọi là Kalan) là nơi du khách có thể chiêm ngưỡng bức tượng thần Shiva uy nghi tọa trên đài sen - một kiệt tác nghệ thuật điêu khắc Chăm Pa.

Bức tượng này có chiều cao 1,54m, rộng 1,06m, dày 0,56m, được phục chế lại vào năm 2013 theo bản gốc hiện đang trưng bày ở bảo tàng Guimet (Pháp).

3.3 Chiêm ngưỡng các bức phù điêu đẹp mắt

Bên cạnh kiến trúc độc đáo, tháp Bánh Ít còn thu hút du khách bởi những bức phù điêu tinh xảo, góp phần tạo nên giá trị nghệ thuật và văn hóa to lớn của di tích này. Các bức phù điêu được chạm khắc trên các bức tường, diềm mái, cửa tháp, phản ánh sinh hoạt, tín ngưỡng và thế giới quan của người Chăm Pa thời kỳ này.

Thế giới thần thoại: Các vị thần trong Ấn Độ giáo như thần Shiva, thần Visnu, thần Brahma, thần Ganesha,... được thể hiện đầy uy nghi, quyền lực.
Linh vật thiêng liêng: Voi, hổ, trâu, bò,... là những linh vật được người Chăm Pa tôn kính, tượng trưng cho sức mạnh, sự dũng mãnh và lòng trung thành.
Hoa văn trang trí: Hoa văn hình lá, hoa văn hình mây, hoa văn hình động vật,... được chạm khắc tinh xảo, tạo nên vẻ đẹp lộng lẫy cho các bức phù điêu.
Cảnh sinh hoạt đời thường: Các hoạt động nông nghiệp, săn bắn, đánh bắt cá,... được khắc họa sinh động, phản ánh cuộc sống của người dân Chăm Pa thời kỳ đó.

3.4 Xem những màn biểu diễn võ cổ truyền

Đến tham quan tháp Bánh Ít vào buổi sáng, du khách sẽ có cơ hội chiêm ngưỡng những màn biểu diễn võ thuật đặc sắc của các võ sinh Võ đường Việt Anh. Những màn biểu diễn này không chỉ thể hiện sức mạnh, sự dẻo dai mà còn là sự kết hợp hài hòa giữa kỹ thuật và nghệ thuật, mang đến cho du khách ấn tượng khó phai.

Sự kết hợp giữa di sản văn hóa và võ thuật tại tháp Bánh Ít là minh chứng cho sức sống mãnh liệt của truyền thống võ thuật Bình Định. Đây cũng là điểm nhấn độc đáo, thu hút du khách đến tham quan và tìm hiểu về văn hóa địa phương.

4. Cách di chuyển đến Tháp Bánh Ít

4.1 Di chuyển từ Quy Nhơn đến Tháp Bánh Ít

Tháp Bánh Ít nằm cách trung tâm thành phố Quy Nhơn khoảng 20km về phía Tây Bắc. Du khách có thể di chuyển đến Tháp Bánh Ít bằng nhiều phương tiện khác nhau như xe máy, xe khách, xe ô tô.

Xe máy hoặc ô tô: Để đến Tháp Bánh Ít Bình Định từ trung tâm thành phố Quy Nhơn, bạn có thể tự lái xe máy hoặc ô tô qua đường Nguyễn Tất Thành.
Xe buýt: Bạn có thể bắt các chuyến xe buýt số 08, 58, 66. Để tra cứu thông tin chi tiết, bạn có thể tham khảo tại trang web của Sở GTVT tỉnh Bình Định.
Xe taxi hoặc xe công nghệ: Cách tiện lợi và dễ dàng nhất để đến Tháp Bánh Ít Bình Định là sử dụng dịch vụ taxi hoặc xe công nghệ để di chuyển. Các dịch vụ này có mặt ở nhiều địa điểm trong thành phố Quy Nhơn.

4.2 Di chuyển đến Quy Nhơn

Có nhiều cách để di chuyển đến Quy Nhơn, tùy thuộc vào sở thích, ngân sách và thời gian của bạn. Dưới đây là một số cách phổ biến nhất:

Máy bay: Đây là phương tiện di chuyển nhanh nhất và tiện lợi nhất đến Quy Nhơn. Sân bay Phù Cát (PII) nằm cách trung tâm thành phố Quy Nhơn khoảng 20km về phía Bắc. Sau khi đáp xuống sân bay Phù Cát, du khách có thể di chuyển vào trung tâm thành phố bằng taxi, xe buýt hoặc xe ôm.

Hiện nay có nhiều hãng hàng không khai thác đường bay thẳng đến Quy Nhơn từ nhiều tỉnh thành. Trong đó, Vietjet mang đến cho bạn các lựa chọn lý tưởng với mức giá tiết kiệm và nhiều tiện ích. Đặc biệt, chi phí di chuyển đến Quy Nhơn bằng máy bay của bạn còn được cắt giảm tối ưu với chương trình ưu đãi vé máy bay chỉ 0 Đồng tại Vietjet. Lưu ngay khung giờ “flash sale" vé máy bay đi Quy Nhơn: từ 12h đến 14h mỗi ngày. Xem chi tiết TẠI ĐÂY.

Mua vé máy bay đi Quy Nhơn là phương án di chuyển đến Tháp Bánh Ít Bình Định tiện lợi và nhanh chóng nhất.

Xe khách: Đây là phương tiện di chuyển phổ biến nhất đến Quy Nhơn với giá cả hợp lý. Có nhiều nhà xe uy tín khai thác tuyến xe khách từ các tỉnh thành khác đến Quy Nhơn,...

Thời gian di chuyển từ Hà Nội đến Quy Nhơn bằng xe khách khoảng 24 tiếng, từ TP. Hồ Chí Minh đến Quy Nhơn khoảng 8 tiếng.
Giá vé xe khách từ Hà Nội đến Quy Nhơn dao động từ 500.000 đến 700.000 đồng, từ TP. Hồ Chí Minh đến Quy Nhơn dao động từ 150.000 đến 300.000 đồng.

Tàu hỏa: Ga Quy Nhơn (QN) nằm cách trung tâm thành phố Quy Nhơn khoảng 4km. Hiện nay có nhiều tuyến tàu hỏa từ các tỉnh thành khác đến Quy Nhơn như Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh, Đà Nẵng,...

Thời gian di chuyển từ Hà Nội đến Quy Nhơn bằng tàu hỏa khoảng 30 tiếng, từ TP. Hồ Chí Minh đến Quy Nhơn khoảng 15 tiếng.
Giá vé tàu hỏa từ Hà Nội đến Quy Nhơn dao động từ 700.000 đến 1.500.000 đồng, từ TP. Hồ Chí Minh đến Quy Nhơn dao động từ 300.000 đến 500.000 đồng.

Phương tiện cá nhân

Di chuyển đến Quy Nhơn bằng xe máy là một trải nghiệm thú vị, giúp du khách khám phá cảnh đẹp dọc đường đi. Tuy nhiên, cách di chuyển này sẽ phù hợp với các du khách ở khu vực lân cận Bình Định. Đặc biệt, du khách cần lưu ý cẩn thận vì cung đường di chuyển có thể nguy hiểm nếu không có kinh nghiệm.
Ngoài ra, du khách có thể di chuyển đến Quy Nhơn bằng ô tô riêng hoặc thuê xe ô tô. Cung đường di chuyển từ Hà Nội đến Quy Nhơn khoảng 1.500km, từ TP. Hồ Chí Minh đến Quy Nhơn khoảng 500km. Du khách cần chuẩn bị đầy đủ giấy tờ xe, bảo hiểm xe và trang phục phù hợp với thời tiết.

5. Lưu ý khi khám phá Tháp Bánh Ít

5.1. Thời gian tham quan và giá vé tham quan Tháp Bánh Ít

Giờ mở cửa: 07h00 - 18h00
Giá vé tham quan tham khảo: 20.000 Đồng/người. Giá vé có thể thay đổi vào các dịp lễ tết hoặc theo quy định của địa phương.

Ngoài ra, bạn cũng cần chuẩn bị thêm tiền lẻ để trả phí giữ xe nếu di chuyển bằng xe máy hoặc ô tô.

5.2 Thời gian lý tưởng để đến Tháp Bánh Ít Bình Định

Để có chuyến du lịch Tháp Bánh Ít Bình Định, bạn nên chọn thời điểm thích hợp:

Mùa khô (từ tháng 1 đến tháng 8) là thời điểm lý tưởng nhất để tham quan Tháp Bánh Ít và các điểm du lịch khác tại Bình Định. Đây là thời gian thời tiết tại Bình Đại khá đẹp. Tiết trời trong xanh, ít mưa, nắng ấm, thuận lợi cho việc di chuyển và tham quan.
Nên tránh du lịch Tháp Bánh Ít từ tháng 9 đến tháng 12) vì đây là mùa mưa. Vào thời điểm này Tháp Bánh Ít vẫn mở cửa đón du khách tham quan vào mùa mưa. Tuy nhiên, du khách cần lưu ý nên xem dự báo thời tiết trước khi đi để tránh những ngày mưa lớn. Ngoài ra, nên mang theo ô dù, áo mưa hoặc áo khoác nhẹ để đề phòng trời mưa bất chợt.

Xem thêm: Du lịch Quy Nhơn - Bình Định: Thăm “đất võ” nức tiếng miền Trung

Với những nét kiến trúc độc đáo, mang đậm dấu ấn văn hoá Chăm Pa cùng nhiều thông tin thú vị trên, Tháp Bánh Ít Bình Định chắc hẳn là một trong những điểm đến lý tưởng, giúp hành trình khám phá Quy Nhơn, Bình Định của bạn thêm thú vị.

Ngoài ra, chuyến đi Quy Nhơn, Bình Định của bạn hẳn sẽ càng thêm trọn vẹn khi lựa chọn mua vé máy bay đi Quy Nhơn tại Vietjet. Vietjet hiện khai thác đa dạng các đường bay thẳng đến Quy Nhơn từ nhiều tỉnh thành. Các chuyến bay chỉ kéo dài chưa đến 2 giờ, giúp bạn tiết kiệm tối đa thời gian di chuyển. Đặc biệt, chi phí đi lại của bạn cũng được cắt giảm tối ưu với chương trình flash sale vé máy bay 0 Đồng tại Vietjet.

Lưu ngay khung giờ “săn" vé máy bay đi Quy Nhơn chỉ 0 Đồng từ 12h đến 14h mỗi ngày. Xem chi tiết TẠI ĐÂY.

Để cập nhật lịch bay Quy Nhơn, giá vé các chặng bay mới nhất của nhà Vietjet cũng như nhiều thông tin du lịch bổ ích khách, bạn có thể truy cập vào các kênh của Vietjet sau đây: